Her Harekette Hassasiyet.
Yeniden Hareket Özgürlüğü.
Hassas cerrahi müdahale, eklem yapısının korunması ve hastaların aktif bir yaşama dönmelerini desteklemeyi amaçlayan ileri düzey omuz artroskopisi teknikleri.
Omuz Artroskopisi Nedir?
Omuz artroskopisi, yaklaşık 4 mm çapında olan ve artroskop adı verilen optik bir cihaz yardımıyla omuz ekleminin iç yapılarının görüntülenmesini ve çeşitli eklem problemlerinin tedavi edilmesini sağlayan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. İşlem genel veya bölgesel anestezi altında gerçekleştirilir.
Omuzun ön ve arka bölgelerinde küçük kesiler açılarak artroskop ve özel cerrahi aletler eklem içerisine yerleştirilir. Artroskop, eklem içerisine fizyolojik sıvı verilmesini sağlayan, ışık kaynağı ve kamera sistemi bulunan ince bir tüptür. Yaklaşık bir kalem kalınlığındaki bu cihaz, omuz ekleminin iç görüntülerini monitöre aktararak cerrahın eklem yapılarını ayrıntılı şekilde değerlendirmesine olanak tanır.
Omuz artroskopisi; omuz ağrısı, şişlik ve fonksiyon kaybı gibi şikâyetlerin nedenlerini belirlemek amacıyla tanısal olarak veya tespit edilen problemlerin tedavisini gerçekleştirmek amacıyla uygulanabilir.
Omuz Artroskopisi Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılır?
Omuz artroskopisi, son yıllarda ortopedik cerrahide giderek daha yaygın kullanılan tedavi yöntemlerinden biri hâline gelmiştir.
Omuz eklemi, insan vücudunun hareket açıklığı en geniş eklemidir. Spor aktivitelerinin yaygınlaşması ve omuz ekleminin günlük yaşamda yoğun kullanılması, omuz bölgesinde gelişen yaralanmaların ve eklem problemlerinin önemini artırmaktadır.
Omuz artroskopisi aşağıdaki hastalıkların ve yaralanmaların tedavisinde kullanılabilir:
- Omuz Sıkışma Sendromu: Omuz eklemindeki tendonların ve çevre dokuların sıkışmasına bağlı gelişen ağrı ve hareket kısıtlılığının tedavisi.
- Tendinit: Omuz çevresindeki tendonlarda gelişen iltihabi veya dejeneratif problemlerin tedavisi.
- Rotator Manşet Yırtıkları: Omuz hareketlerini sağlayan kas ve tendon grubundaki yırtıkların cerrahi olarak onarılması.
- SLAP Lezyonları: Omuz eklemini çevreleyen labrum dokusunun üst bölümünde meydana gelen yırtıkların tedavisi.
- Eklem İçi Serbest Cisimlerin Çıkarılması: Omuz eklemi içerisinde bulunan yabancı cisimlerin veya serbest kemik ve kıkırdak parçalarının temizlenmesi.
- Bankart Lezyonları: Tekrarlayan omuz çıkıkları sonrasında oluşabilen labrum yaralanmalarının cerrahi olarak onarılması.
Omuz Sıkışma Sendromu Nedir?
Omuz sıkışma sendromu, omuz eklemindeki tendonların ve çevre yumuşak dokuların belirli hareketler sırasında sıkışması sonucunda gelişen bir rahatsızlıktır.
Omuz eklemi üç temel kemikten oluşur: kürek kemiği (skapula), üst kol kemiği (humerus) ve köprücük kemiği (klavikula).
Rotator manşet, üst kol kemiğini kürek kemiğine bağlayan kas ve tendonlardan oluşan bir yapıdır. Dört kas ve bunların tendonlarından meydana gelen rotator manşet, kolun kaldırılması ve döndürülmesi gibi hareketlerde önemli rol oynar.
Rotator manşet tendonları, kürek kemiğinin akromion adı verilen çıkıntısı ile üst kol kemiğinin baş kısmı arasında bulunan yaklaşık 1–1,5 cm genişliğindeki bir boşluktan geçer.
Akromion ile rotator manşet arasında, bursa adı verilen ve içerisinde kayganlaştırıcı sıvı bulunan kese şeklinde bir yapı yer alır. Bursa, kemikler ve tendonlar arasındaki sürtünmeyi azaltarak omuz hareketlerinin daha rahat gerçekleşmesini sağlar.
Akromion kemiğinin anatomik olarak normalden fazla kavisli olması, kol yukarı kaldırıldığında tendonların sıkışmasına neden olabilir. Benzer şekilde, rotator manşet tendonlarının akromion ile tekrarlayan teması sonucunda da sıkışma gelişebilir.
Köprücük kemiği ile kürek kemiği arasında bulunan akromioklaviküler eklemde gelişen kireçlenme de tendonların geçtiği boşluğun daralmasına yol açabilir.
Kolun kaldırılması sırasında üst kol kemiğinin akromiona doğru yaklaşması, özellikle tekrarlayan ve zorlayıcı hareketlerde tendonlar üzerindeki baskıyı artırabilir.
Bu durum zaman içerisinde bursada tahriş ve şişmeye neden olarak bursit adı verilen rahatsızlığın gelişmesine yol açabilir.
Tendinit ise tendon dokusunda gelişen iltihabi veya dejeneratif değişiklikleri ifade eder.
Her iki durum da omuz ağrısına ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Uzun süre devam eden mekanik zorlanmalar ve tendon yapısındaki bozulmalar, bazı hastalarda rotator manşet yırtıklarının gelişmesine katkıda bulunabilir.
Omuz Sıkışma Sendromunun Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Omuz sıkışma sendromunun erken evrelerinde genellikle cerrahi dışı tedavi yöntemleri tercih edilir.
Bu yöntemler arasında hafif egzersizler, ağrı kesici ilaçlar, fizik tedavi ve uygun hastalarda subakromiyal kortikosteroid enjeksiyonları yer almaktadır.
Tedavinin amacı ağrının azaltılması, omuz hareket açıklığının korunması ve eklem çevresindeki kasların güçlendirilmesidir.
Cerrahi dışı tedavilere rağmen şikâyetleri devam eden hastalarda artroskopik cerrahi değerlendirilebilir.
Özellikle en az dört aylık fizik tedavi ve uygun görülen enjeksiyon tedavilerine rağmen yeterli iyileşme sağlanamayan ileri dereceli omuz sıkışma problemlerinde, hastanın klinik durumu ve görüntüleme sonuçları doğrultusunda cerrahi tedavi seçeneği gündeme gelebilir.
Ancak cerrahi kararı yalnızca tedavi süresine veya uygulanan enjeksiyon sayısına göre değil, hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve eşlik eden yapısal problemlere göre verilmelidir.
Omuz Artroskopisi ile Hangi Tedaviler Uygulanabilir?
Omuz artroskopisi, omuz eklemindeki çeşitli yaralanmaların ve yapısal problemlerin tedavisinde kullanılabilmektedir.
Omuz sıkışma sendromunda, uygun hastalarda artroskopik subakromiyal dekompresyon yöntemleri uygulanabilir. Bu işlemde tendonların hareket ettiği alanda sıkışmaya neden olan yapıların düzenlenmesi hedeflenir.
Omuz çevresindeki rotator manşet tendonlarında meydana gelen yırtıklar, sütür ankor adı verilen özel dikiş sabitleme implantları yardımıyla onarılabilir.
Kısmi kalınlıktaki rotator manşet yırtıklarında, yırtığın büyüklüğüne ve tendon dokusunun durumuna bağlı olarak hasarlı dokunun temizlenmesi (debridman) veya tendon onarımı uygulanabilir.
Küçük boyutlu ve uygun özellikteki yırtıklarda da artroskopik tamir yöntemleri tercih edilebilir.
Tıbbi literatürde, 50 artroskopik omuz cerrahisinin 1–3 yıl boyunca takip edildiği bir çalışmada hastaların %88’inde mükemmel sonuçlar, %12’sinde ise yetersiz veya tatmin edici olmayan sonuçlar bildirildiği belirtilmektedir.
Bununla birlikte cerrahi başarı oranları; hastalığın türüne, yırtığın büyüklüğüne, hastanın yaşına, tendon kalitesine ve uygulanan tedavi yöntemine göre değişiklik gösterebilir.
Omuz Artroskopisi Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Omuz artroskopisi sonrasında gerçekleştirilen cerrahi işlemin türüne bağlı olarak omuz-kol askısı veya benzeri bir sabitleyici kullanılması gerekebilir.
Bazı cerrahi işlemlerden sonra egzersizlere ameliyatın ilk gününde başlanabilirken tendon onarımı gibi durumlarda belirli hareketlerin bir süre kısıtlanması gerekebilir.
Hastanın günlük aktivitelere dönüş süresi, yapılan işlemin kapsamına ve iyileşme sürecine bağlı olarak değişiklik gösterir.
Uygun hastalarda ameliyat sonrası ilk hafta içerisinde rotator manşet ve deltoid kaslarına yönelik yardımlı eklem hareket açıklığı egzersizlerine başlanabilir.
İkinci haftadan itibaren bazı cerrahi işlemlerde direnç egzersizlerine geçilebilir ve egzersizlerin yoğunluğu üçüncü aya kadar kademeli olarak artırılabilir.
Ancak özellikle rotator manşet tamiri yapılan hastalarda güçlendirme egzersizlerinin başlangıç zamanı daha ileri bir tarihe ertelenebilir. Bu nedenle rehabilitasyon programı, uygulanan cerrahi işleme göre kişiye özel planlanmalıdır.
Hastalar, klinik bulgularının ve iyileşme durumlarının uygun olduğu ölçüde günlük yaşam aktivitelerine geri dönebilir.
Ameliyat sonrası fizik tedavi ve rehabilitasyon programına düzenli uyum sağlanması, omuz artroskopisinin başarısını etkileyen en önemli faktörlerden biridir.
Doktor tarafından önerilen egzersizlerin doğru şekilde uygulanması, hareket kısıtlılığının azaltılmasına ve omuz fonksiyonlarının yeniden kazanılmasına yardımcı olur.
Omuz Artroskopisinin Riskleri ve Olası Komplikasyonları Nelerdir?
Omuz artroskopisi, minimal invaziv bir cerrahi yöntem olmakla birlikte her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler ve komplikasyonlar içermektedir.
Omuz artroskopisi sonrasında komplikasyonlar nadir görülmekle birlikte benzer sorunlar açık cerrahi yöntemlerde de ortaya çıkabilmektedir.
Olası komplikasyonlar arasında şunlar bulunmaktadır:
Enfeksiyon ve Fistül Oluşumu
Ameliyat sonrasında kesi bölgelerinde veya omuz ekleminde enfeksiyon gelişebilir.
Nadir durumlarda, yara bölgesinde anormal akıntı kanalları olarak tanımlanan fistüller oluşabilir.
Bu komplikasyonların bazıları sınırlı düzeyde seyrederek uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Ancak derin eklem enfeksiyonları daha ciddi tedavi gerektirebilir.
Eklem Çevresinde Kanama
Cerrahi işlem sırasında veya sonrasında omuz eklemi çevresinde kanama meydana gelebilir.
Kanamanın miktarına bağlı olarak ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı gelişebilir.
Aşırı Şişlik
Artroskopi sırasında kullanılan sıvının çevre dokulara yayılması veya ameliyat sonrası gelişen doku reaksiyonları nedeniyle omuz bölgesinde şişlik oluşabilir.
Bu durum çoğunlukla geçici olmakla birlikte bazı hastalarda ek değerlendirme gerekebilir.
Omuz Sertliği
Ameliyat sonrasında omuz ekleminde sertlik gelişebilir.
Bu durum özellikle uzun süre hareketsiz kalan veya rehabilitasyon sürecinde yeterli hareket açıklığı kazanamayan hastalarda görülebilir.
Eklem Hareket Açıklığında Azalma
Ameliyat sonrasında ağrı, doku iyileşmesi veya eklem sertliği nedeniyle omuz hareketlerinde kısıtlılık meydana gelebilir.
Uygun fizik tedavi ve rehabilitasyon programları, hareket açıklığının yeniden kazanılmasına yardımcı olabilir.
Yolculuğumu, vakalarımı ve sağlık ipuçlarımı Instagram'da takip edin.
En güncel tedavilerden, hasta hikayelerinden ve faydalı sağlık tavsiyelerinden haberdar olun.